چرخه عمر محصول را بشناسید

چرخه عمر محصول

آیا از معنی و مفهوم چرخه عمر محصول آگاهی دارید؟! در تعریفی از این مضمون می‌توان گفت که: این مفهوم بیانگر یک برهه زمانی از ارائه‌ و معرفی یک محصول برای اولین بار به مصرف کنندگان و متقاضیان، تا زمانی که از بازار به نوعی حذف شوند، است. برای نمونه تصور کنید تولید کنندگان اقدام به ارائه‌ی تبلیغات یک محصول تازه وارد به بازار، می‌کنند. از ورود این محصول به مرحله‌ی تبلیغات تا خروج آن به هر نحو، چرخه‌ی عمر محصول، گفته می‌شود. اغلب این چرخه عمر دارای چهار مرحله است که عبارتند از:

  • معرفی
  • رشد
  • بلوغ
  • زوال

با در نظر گرفتن مزایای فوق العاده چرخه‌ی عمر یک محصول، می‌‌توان به اهمیت استفاده از آن‌ها پی برد. چرخه‌های عمر برای محصولات مختلف، توسط برخی از متخصصان حرفه ای در مدیریت و بازاریابی، (برای کمک به در نظر گرفتن زمان‌بندی تبلیغات مناسب، امتیاز قیمت افزایش و گسترش بازارهای محصول جدید، طراحی مجدد، بسته بندی و مواردی از این قبیل) برنامه‌ریزی خواهند شد. لذا از این روش استراتژیک، به عنوان یک مدیریت منحصر به فرد بر روی محصولات یاد می‌کنند.

چرخه عمر محصول

هر آنچه که باید از چرخه عمر محصول بدانید:

شروع زمان چرخه عمر محصول:

به نظر شما شروع اصلی این چرخه چه زمانی است؟! در یک تعریف کامل و کلی، می‌توان گفت که: مهم‌ترین شروع زمانی چرخه عمر برای یک محصول، زمان پس از طراحی، تحقیق و توسعه آن، می‌باشد. زمانی می‌توان یک محصول را وارد مراحل چرخه عمر نمود که، محصول کاملاً عملی، بالقوه و سودآور تشخیص داده شود. در این صورت می‌توان محصول را تولید و تبلیغ کرد و سپس روانه بازار نمود. به جرات می‌توان گفت که: چرخه عمر محصول زمانی آغاز می‌گردد که محصول مرحله طراحی، تحقیق و توسعه را طی نموده و با تشخیص سودآوری، آماده ورود به بازار است.

مراحل مهم در چرخه عمر محصول کدامند؟

  • مرحله مقدماتی: (اولین مرحله از مراحل چرخه عمر برای محصولات، مرحله مقدماتی می‌باشد. در این مرحله نه تنها تولید کنندگان شاهد سود نخواهند بود، بلکه هزینه‌هایی را نیز باید برای کمپانی‌های بازاریابی در نظر بگیرند. برخی از این کمپین‌ها از هزینه بسیار بالا و برخی دیگر از هزینه مقرون به صرفه برخوردار هستند. در این مرحله، تبلیغات باید به نحوی باشد که مصرف کنندگان برای خرید محصولات مجاب گشته و خرید خود را به نوعی یک خرید هوشمندانه، تلقی کنند. اغلب تولید کنندگان، مرحله مقدماتی از این چرخه را، مرحله مهم و اساسی می‌‎پندارند که می‌توانند به راحتی رقبای قدیمی را کنار زده و جایگزین مناسبی برای آن‌ها به شمار بروند.)
  • مرحله رشد: (پس از طی کردن موفقیت آمیز مرحله مقدماتی، محصول به گام بعدی چرخه عمر محصول راه می‌یابد. در مرحله رشد، محصولات در انبار خورده فروشان ذخیره شده و خریداران و مصرف‌کنندگان اقدام به تهیه آن‌ها می‌نمانید. در این مرحله می‌توان شاهد افزایش قابل توجه میزان فروش بود. یکی از مراحلی که تولید کنندگان اغلب با سود بالایی مواجه هستند، مرحله رشد است. در این مرحله هزینه‌های تولید و تبلیغ محصولات به نحوه چشمگیری کاهش یافته و می‌توان شاهد افزایش میزان فروش باشیم. یکی از چالش‌های مهم برای بسیاری از کسب و کارها، طولانی نمودن عمر این مرحله است. گاهی نیز این مرحله به اندازه‌ای طولانی می‌شود که شاهد ارتقاء محصول و یا جلب توجه اغلب بازارهای رقابتی جدید، خواهیم بود.)
چرخه عمر محصول
  • مرحله بلوغ: (از دیگر مراحل چرخه عمر محصول می‌توان به مرحله بلوغ اشاره نمود. این مرحله به نوعی مرحله ایستایی برای محصولات شناخته می‌شود. در این مرحله محصولات با افزایش میزان فروش خود مواجه بوده و کم کم به یک سطح ثابت از میزان فروش، نزدیک می‌شوند. این مرحله از فروش محصولات، نقطه اوج آن‌ها بوده و پس از آن، مدیران موفق باید استراتژی‌هایی را به کار ببندد که بتوانند علاوه بر کاهش هزینه‌ها، از کمپین‌های تبلیغاتی تاثیرگذار استفاده نمایند. شاید در نگاه اول پس از طی کردن مرحله رشد، چنین استراتژی گران به نظر برسد اما، استفاده از آن برای پوشش هزینه‌ها بسی حائز اهمیت می‌باشد.)
  • مرحله زوال: (از این مرحله گاها با نام مرحله‌ی کاهش نیز یاد می‌کنند. این مرحله به عنوان مرحله نهایی از چرخه عمر یک محصول است. همانگونه که از نام این مرحله پیداست، میزان فروش و میزان سود دهی محصول با کاهش قابل توجهی مواجه شده و این کاهش قابل توجه می‌تواند تولیدکنندگان را با کاهش قیمت فوق‌العاده‌ای نیز مواجه نماید. غالباً در این مرحله اغلب تولیدکنندگان برای تحریک رشد، از استراتژی‌های مهم قیمت‌ گذاری استفاده می‌کنند. اما مدیران موفق و توانمند در این مرحله، اقدام به استفاده از جایگزینی مناسب خواهند نمود.)
چرخه عمر محصول

مدیریت چرخه عمر محصول و تاثیرگذاری آن بر روی کسب موفقیت:

با مدیریت مطلوب و منحصر به فرد این چهار مرحله از چرخه عمر برای یک محصول، می‌توان به افزایش سودآوری و همچنین به حداکثر رساندن بازده مواجه شد. این در حالی است که با عدم انجام دقیق و مدیریت منحصر به فرد این چهار مرحله، می‌توان شاهد شکست محصول بالقوه و همچنین کاهش عمر مفید آن در بازار رقابتی بود.

برخی از افراد محقق، بر این باورند که مبتکرین انواع محصولات، بیشترین ضرر را متحمل می‌شوند. زیرا اغلب محصولات جدیدی که وارد مراحل مقدماتی چرخه عمر برای یک محصول می‌شوند، با شکست مواجه خواهند شد. این شکست‌ها نه تنها هزینه گزافی را برای تولیدکنندگان در بر خواهند داشت، بلکه سرمایه گذاری در تحقیق و توسعه و تولید آن‌ها نیز بدون سود، صرفه و بازگشت سرمایه نیز خواهد بود. لذا اغلب کسب و کارها از نوآوری‌های خلاقانه و واقعی در کسب و کار اجتناب ورزیده و منتظر می‌مانند تا افراد دیگری این ریسک بزرگ را انتخاب کنند. از این رو امروزه می‌توان شاهد اغلب شبیه سازی‌ها در زمینه یک محصول موفق  در بازار رقابتی بود. با این متد افراد با ضرر کمتر و سود بیشتری مواجه می‌شوند.

حال این سؤال پیش می‌آید که چگونه با یک مدیریت مطلوب و استراتژی منحصر به فرد، می‌توان بر روی چرخه عمر محصول نقش بسزایی را ایفا کرد؟! اگر مدیران توانمند از یک استراتژی درست برای مرحله مقدماتی استفاده نمایند، حتماً شاهد رشد محصول خود در بازار رقابتی خواهند بود. استفاده از استراتژ‌ی های مطلوبی مانند: نفوذ قیمت، کیفیت بالا، کاربردی بودن محصول، مقاومت و مواردی از این قبیل، می‌تواند محصول شما را به یک کالای موفق در چرخه عمر، مبدل نماید. مدیران توانمند محصولات رقبا را شناخته و از محصولاتی استفاده می‌کنند که یک سر و گردن از محصولات رقبا بالاتر باشد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.